Piątek, 17 kwietnia 2026
Ostatni rok przyniósł spore wyzwania pogodowe. Mroźna zima sprawiła, że mieszkańcy Rumi częściej dokładali do domowych pieców, co było widoczne na lokalnych czujnikach jakości powietrza. Statystyki nieco się pogorszyły, ale mimo to miasto nie zwalnia tempa ekologicznej transformacji. Dzięki tysiącom konsultacji i milionom złotych z dotacji znikają kolejne przestarzałe piece, a w domach pojawiają się nowoczesne źródła ciepła.
Niewidzialny wróg
Dlaczego tak dużą wagę przywiązuje się do pomiarów pyłu PM10? Te drobne cząsteczki stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia. Łatwo przenikają do organizmu, mogą powodować stany zapalne dróg oddechowych, pylicę, a nawet nowotwory. Długotrwałe oddychanie zanieczyszczonym powietrzem sprzyja także alergiom i astmie.
Głównym źródłem problemu jest tzw. niska emisja, czyli spalanie paliw stałych w indywidualnych piecach. Dym z kominów unosi się na niewielką wysokość, dlatego zanieczyszczenia gromadzą się tam, gdzie przebywają mieszkańcy.
Oko na smog
Aby trzymać rękę na pulsie i dostarczać mieszkańcom rzetelnych informacji, Rumia od 2018 roku prowadzi monitoring jakości powietrza. Pomiary odbywają się w czasie rzeczywistym w pięciu lokalizacjach: przy urzędzie miasta na ul. Sobieskiego oraz na słupach z kamerami przy ul. Sabata, Różanej, Kujawskiej i Kościelnej. Wyniki można śledzić stronie internetowej powietrze.rumia.eu. Stosowane w Rumi metody są kalibrowane zgodnie z unijnymi wytycznymi, co zapewnia wiarygodność tych danych.
Mróz i pył
Choć średnioroczna jakość powietrza w Rumi mieści się w normach, rok 2025 pokazał, jak duży wpływ ma pogoda. Po łagodnym 2024 roku przyszła chłodniejsza zima i znacznie więcej spadków temperatur poniżej zera. W efekcie liczba dni z przekroczeniami norm PM10 wzrosła z 9 do 34.
Najtrudniejsza sytuacja wystąpiła w rejonie ul. Różanej – odnotowano tam 30 dni z pogorszoną jakością powietrza. Szczególnie trudne były cztery dni – w styczniu, lutym oraz na początku marca – kiedy we wszystkich pięciu punktach pomiarowych czujniki zaświeciły się na czerwono. To wyraźny sygnał, że niska emisja wciąż pozostaje głównym problemem.
Tysiące godzin rozmów
Mimo trudniejszej zimy Rumia przygotowuje się do kolejnego ważnego kroku – zakazu użytkowania kotłów klasy trzeciej i czwartej, który zacznie obowiązywać od 1 września. Miasto od lat systematycznie przygotowuje się do tych zmian. Dane działającego od stycznia 2021 roku Wydziału Klimatu i Ochrony Powietrza pokazują skalę działań:
• 654 zlikwidowane „kopciuchy”
• 2000 wizyt u mieszkańców
• 6000 indywidualnych konsultacji
• 8800 godzin poświęconych na bezpośrednią pomoc mieszkańcom i rozmowy
– Rumia znajduje się w ścisłej czołówce na Pomorzu w realizacji programu „Czyste Powietrze”. Mieszkańcy pozyskali już około 7,2 mln zł dotacji – podkreśla Marzena Pranga-Cyman, naczelnik wydziału.
Nie tylko dla zamożnych
Miasto zdaje sobie sprawę, że nie każdy może pozwolić sobie na wymianę pieca. Problemy własnościowe czy trudna sytuacja finansowa często stanowią poważną barierę. Dlatego Rumia uczestniczy w międzynarodowym projekcie LOCATEE (w ramach programu LIFE+). Wspólnie z partnerami z Portugalii i Grecji opracowywany jest system monitorowania ubóstwa energetycznego, który pomoże lepiej kierować wsparcie do najbardziej potrzebujących.
Jak otrzymać dotację?
Osoby planujące inwestycję mają do wyboru kilka form wsparcia. Na poziomie gminnym dostępna jest dotacja na modernizację systemów grzewczych, wspierająca wymianę nieefektywnych źródeł ciepła.
Dodatkowo funkcjonują programy krajowe, w tym „Czyste Powietrze”, który umożliwia dofinansowanie zarówno wymiany kotłów, jak i kompleksowej termomodernizacji domów jednorodzinnych.
Właściciele nieruchomości mogą również skorzystać z programu „Mój Prąd” na instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii, natomiast osoby budujące domy jednorodzinne mogą skorzystać z programu „Moje Ciepło”. Uzupełnienie tych instrumentów stanowią ulga termomodernizacyjna oraz preferencyjne finansowanie, m.in. pożyczki z Banku Gospodarstwa Krajowego.
Potrzebujesz informacji?
Mieszkańcy planujący wymianę źródła ciepła lub termomodernizację domu mogą skorzystać z bezpłatnej pomocy urzędników w punkcie konsultacyjno-informacyjnym programu „Czyste Powietrze”. Specjaliści pomagają dobrać rozwiązania i wypełnić wnioski.